Việt Nam là đất nước của dừa. Đi từ Bắc vào Nam, từ đồng bằng ra ven biển, đâu đâu cũng thấy bóng dừa xanh mát. Nhưng nếu hỏi có bao nhiêu loại dừa đang được trồng và tiêu thụ ở Việt Nam thì không phải ai cũng trả lời được chính xác.
Thực ra các loại dừa ở Việt Nam đa dạng hơn nhiều người nghĩ, mỗi loại có hình dáng, hương vị và công dụng khác nhau hoàn toàn. Loại thì ngọt nước uống mát lạnh, loại thì cơm dày béo ngậy chuyên để chế biến thực phẩm, loại thì hiếm và đắt tiền như đặc sản cao cấp. Bài viết này sẽ tổng hợp đầy đủ để bạn biết mình đang ăn loại dừa gì và chọn loại nào cho đúng mục đích nhé!
Việt Nam có bao nhiêu loại dừa?
Hiện tại Việt Nam có khoảng hơn 10 giống dừa được trồng phổ biến, chưa kể các giống lai và giống địa phương đặc trưng từng vùng. Tập trung nhiều nhất ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (đặc biệt là Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long) và các tỉnh miền Trung như Bình Định, Quảng Ngãi.
Cách phân loại dừa thường dựa theo hai tiêu chí chính: mục đích sử dụng (uống nước hay lấy cơm) và đặc điểm hình thái (màu sắc, kích thước, hương vị). Hiểu rõ từng loại sẽ giúp bạn chọn đúng loại dừa phù hợp với nhu cầu, tránh mua nhầm và tiết kiệm được không ít tiền.
Các loại dừa phổ biến nhất ở Việt Nam
Dưới đây là những loại dừa phổ biến nhất đang được trồng và tiêu thụ rộng rãi trên khắp cả nước, từ loại bình dân đến loại cao cấp hiếm có.
Dừa xiêm: loại dừa uống nước được yêu thích nhất
Dừa xiêm là cái tên đầu tiên xuất hiện trong đầu khi nhắc đến dừa uống nước. Đây là giống dừa phổ biến nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là ở Bến Tre và Tiền Giang. Vỏ mỏng, trái nhỏ gọn, nước ngọt thanh mát với độ đường từ 7 đến 7.5%, mỗi trái chứa khoảng 250 đến 350ml nước.
Dừa xiêm có nhiều biến thể: dừa xiêm xanh (phổ biến nhất), dừa xiêm đỏ (vỏ đỏ bắt mắt, hay dùng trong du lịch sinh thái), dừa xiêm lùn (thân thấp, cho nhiều nước hơn). Giá thị trường dao động từ 15.000 đến 20.000 đồng mỗi trái. Cơm dừa xiêm mỏng và mềm nên thường không dùng để lấy cơm chế biến, chủ yếu uống nước là chính.
Dừa ta: cơm dày, chuyên dùng chế biến thực phẩm
Dừa ta còn gọi là dừa cạn, là giống dừa truyền thống có mặt ở hầu khắp các vùng miền Việt Nam từ rất lâu. Trái to, cơm dày từ 10 đến 12mm, hàm lượng dầu cao từ 63 đến 65%. Đây chính là nguyên liệu chủ lực cho ngành công nghiệp chế biến dừa: nước cốt dừa, dầu dừa, cơm dừa sấy, kẹo dừa, mứt dừa…
Nước dừa ta không ngọt bằng dừa xiêm, hơi nhạt và ít hơn, nên ít ai mua về uống nước. Nhưng phần cơm dừa ta thì béo ngậy, đặc và thơm hơn hẳn, đây mới là phần giá trị nhất của giống dừa này. Giá dao động từ 10.000 đến 15.000 đồng mỗi trái.
Dừa dứa: thơm mùi lá dứa, phân khúc cao cấp
Nghe cái tên là biết đặc điểm rồi đúng không. Dừa dứa có mùi thơm thoang thoảng lá dứa rất đặc trưng, từ nước cho đến cơm đều có mùi thơm nhẹ này. Giống dừa này được đưa từ Thái Lan về trồng thử nghiệm tại Quảng Ngãi và sau đó lan rộng ra nhiều tỉnh thành.
Dừa dứa được chia thành ba nhóm theo kích thước và độ thơm ngọt khác nhau. Nhóm nhỏ thơm nhất, nhóm vừa cân bằng giữa nước và cơm, nhóm to gần giống dừa ta. Đây là loại dừa thuộc phân khúc cao cấp, được ưa chuộng trong các nhà hàng, quán cà phê và dùng làm nguyên liệu cho các món tráng miệng đặc biệt. Giá từ 15.000 đến 30.000 đồng mỗi trái tùy loại.
Dừa sáp: loại dừa hiếm, cơm đặc sánh như kem
Đây là loại dừa đặc biệt nhất và cũng đắt nhất trong danh sách này. Dừa sáp còn gọi là dừa đặc ruột hoặc dừa kem, có xuất xứ từ Trà Vinh và được xem là đặc sản hiếm có của vùng này. Điểm khác biệt hoàn toàn so với các loại dừa khác là phần nước bên trong sền sệt như keo, cơm dày mềm xốp và béo ngậy đến mức tan chảy trong miệng.
Dừa sáp không phải trái nào cũng đặc ruột, tỷ lệ đặc ruột chỉ khoảng 25 đến 50% trong một buồng dừa nên rất khó đoán từ bên ngoài. Chính vì vậy giá dừa sáp rất cao, có thể từ 50.000 đến 150.000 đồng mỗi trái tùy mùa và chất lượng. Thường dùng làm sinh tố dừa sáp, kem dừa sáp hoặc các món tráng miệng cao cấp.
Dừa dâu: năng suất cao, cơm dày làm mứt ngon
Dừa dâu có ba màu chính là xanh, vàng và đỏ, trong đó dừa dâu đỏ trông khá bắt mắt và hay được trồng làm cảnh kết hợp lấy trái. Năng suất trung bình từ 70 đến 80 trái mỗi cây mỗi năm, cao hơn nhiều so với các giống khác. Cơm dừa dâu dày, hàm lượng dầu cao nên rất phù hợp để làm mứt dừa, kẹo dừa và chiết xuất dầu dừa.
Giá dừa dâu khoảng 10.000 đến 15.000 đồng mỗi trái, khá bình dân. Nếu thấy mứt dừa hay kẹo dừa Bến Tre thơm ngon đặc biệt thì khả năng cao là được làm từ dừa dâu hoặc dừa ta đó.
Dừa nước: đặc sản sông nước miền Tây
Dừa nước là loại dừa rất đặc trưng của vùng sông nước miền Tây Nam Bộ, thường mọc dọc theo bờ kênh rạch và vùng đất ngập nước. Khác với tất cả các loại dừa khác là dừa nước chủ yếu được ăn phần cơm, vì nước bên trong rất ít. Cơm dừa nước có kết cấu mềm, dẻo, trong suốt, vị ngọt nhẹ thanh mát.
Cơm dừa nước thường được dùng làm thạch dừa, chè dừa hay các món tráng miệng dân dã miền Tây. Đây là loại dừa ít người biết đến ngoài người dân địa phương nhưng lại có hương vị rất riêng, thử một lần là nhớ mãi.
Phân biệt các loại dừa uống nước và dừa lấy cơm
Nhìn chung có thể chia các loại dừa thành hai nhóm lớn dựa theo mục đích sử dụng chính:
- Dừa uống nước: dừa xiêm (xanh, đỏ, lùn), dừa dứa, dừa ẻo. Đặc điểm chung là vỏ mỏng, nước nhiều và ngọt, cơm mỏng mềm. Uống xong thường bỏ phần cơm vì không nhiều và không ngon bằng nhóm kia.
- Dừa lấy cơm chế biến: dừa ta, dừa dâu, dừa sáp. Đặc điểm chung là cơm dày, béo, hàm lượng dầu cao. Nước thường ít và nhạt hơn nhưng cơm mới là phần giá trị chính. Đây là nguyên liệu cho hầu hết các sản phẩm từ dừa như nước cốt dừa, dầu dừa, cơm dừa sấy, kẹo dừa và cơm dừa nướng.
Một mẹo nhỏ để phân biệt nhanh là lắc thử trái dừa. Nếu nghe nước kêu ồ ộp nhiều thì thường là dừa uống nước. Nếu nặng tay mà ít nghe tiếng nước thì cơm dày, thuộc nhóm dừa chế biến.
Loại dừa nào cơm dày nhất, phù hợp làm sản phẩm từ cơm dừa?
Nếu mục đích là lấy cơm để chế biến các sản phẩm ăn vặt hay thực phẩm thì dừa ta và dừa dâu là hai lựa chọn tốt nhất. Cơm dày, hàm lượng chất béo tự nhiên cao, hương vị đậm đà và năng suất ổn định. Đây cũng là hai giống dừa được các nhà sản xuất thực phẩm ở Bến Tre và miền Tây ưu tiên sử dụng nhất.
Từ phần cơm dừa của hai giống này, người ta chế biến ra rất nhiều sản phẩm: nước cốt dừa, dầu dừa nguyên chất, cơm dừa nạo sấy, kẹo dừa, mứt dừa và đặc biệt là cơm dừa nướng, món ăn vặt đang được giới trẻ săn lùng nhiều nhất hiện nay.
Batrafoco hiện có bánh tráng nướng mè dừa Cô Ba là sản phẩm kết hợp cơm dừa và mè đen, vị béo thơm nhẹ nhàng rất được yêu thích. Bạn cũng có thể tham khảo cách làm bánh tráng mè dừa tại nhà nếu muốn tự tay thực hiện, hoặc xem thêm toàn bộ sản phẩm từ dừa của Batrafoco để khám phá thêm nhiều lựa chọn thú vị.
Mẹo chọn dừa ngon theo từng mục đích
Biết có bao nhiêu loại dừa rồi thì cần biết thêm cách chọn đúng loại cho đúng nhu cầu. Mua nhầm thì vừa tốn tiền vừa không đạt được hương vị mong muốn.
Chọn dừa để uống nước
Ưu tiên dừa xiêm xanh hoặc dừa dứa vì nước ngọt, nhiều và thơm nhất. Khi chọn nên lắc thử nghe tiếng nước, chọn trái nặng tay và vỏ còn xanh tươi không bị khô héo. Tránh chọn dừa vỏ đã ngả vàng nhiều vì nước thường bắt đầu có mùi lên men và độ ngọt giảm rõ rệt. Dừa mua về nên uống trong ngày, để qua đêm nước mất ngon nhanh lắm.
Chọn dừa để lấy cơm chế biến
Chọn dừa ta hoặc dừa dâu già, trái nặng, gõ vào nghe tiếng đục là cơm đã dày đủ độ. Tránh mua dừa non vì cơm mỏng, nhiều nước, ít béo, không phù hợp để nạo lấy cơm chế biến. Nếu mua dừa khô đã tách vỏ thì chú ý phần gáo còn nguyên vẹn, không bị nứt hay có mùi ôi khét.
Tổng kết các loại dừa ở Việt Nam
Vậy là bạn đã biết Việt Nam có bao nhiêu loại dừa và đặc điểm của từng loại rồi. Mỗi giống dừa có một thế mạnh riêng, không loại nào hoàn toàn hơn loại nào, chỉ là phù hợp hay không phù hợp với từng mục đích sử dụng.
Muốn uống nước mát thì chọn dừa xiêm. Muốn lấy cơm làm đồ ăn thì chọn dừa ta hoặc dừa dâu. Muốn thưởng thức đặc sản hiếm thì thử dừa sáp Trà Vinh. Và nếu muốn thưởng thức các sản phẩm ăn vặt từ cơm dừa ngon chuẩn vị thì Batrafoco là địa chỉ đáng thử nhé!
- Công ty: Công Ty TNHH Sản Xuất – Thương Mại – Dịch Vụ Batrafoco
- Địa chỉ: 329 Bùi Thị Lùng, Xã Thới Tam Thôn, Huyện Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh
- Điện thoại: 0901.489.239
- Email: batrafoco@gmail.com
- Fanpage: facebook.com/CoBapremiumfood
- Website: batrafoco.com
